Türkiye Çelik Yolu Olmalı

Türkiye’den geçen ve binlerce yıldır “İpek Yolu” olarak bilinen doğu-batı arasındaki kültür ve ticaret yolunun çağdaş şekliyle “Çelik Yolu” olması önerisi ve Avrupa Yapısal Çelik Birliği’nin toplantılar sonunda yayımladığı “İstanbul Deklarasyonu” Çelik Yapılar Haftası 2010 İstanbul’a damgasını vurdu.
Dünya çelik devlerini İstanbul’da buluşturan Çelik Yapılar Haftası 2010 İstanbul’a Türkiye’nin “Çelik Yolu” olması önerisi damgasını vurdu. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen çelik ve çelik yapı üreticileri ile akademisyenlerini buluşturan bir haftalık etkinliğin 4. gününde gerçekleştirilen “Türkiye ve Çevre Ülkelerde Çelik Yapı İçin Olanaklar” konulu forumda, deprem bölgesi olan ve süratli yapılaşmaya ihtiyaç duyan Türkiye ve komşu ülkelerde, yapılarda çelik kullanımının neden artırılması gerekti konusunda önemli mesajlar çıktı. Prof. Dr. Gülay Altay’ın moderatörlüğünü yaptığı forumda konuşmacı olarak Yüksel Tiryakioğlu, Melih Şimşek, Faruk İnsel, Fadıl Demirel ve Günhan Karakullukçu yer aldı. Bir yıldır sürdürdüğü Avrupa Yapısal Çelik Birliği Başkanlığı’nı etkinlik sonrası Almanya’ya devretmeye hazırlanan Türk Yapısal Çelik Derneği Başkanı Prof. Dr. Nesrin Yardımcı, forumun açılışında yaptığı konuşmada, çeliğin 3000 yıl önce insan hayatına girmiş olduğunu belirttikten sonra “Küreselleşen dünyada, vazgeçilmeyecek en önemli olgulardan biri değişim. Bu bağlamda Türkiye, Avrasya, Ortadoğu Kuzey Afrika gibi dünyanın çok geniş bir arenasında, değişen ekonomik ve teknolojik dönüşümler değerlendirildiğinde, tarihi İpek Yolu 21. Yüzyılda Çelik Yolu olacak ve Türkiye de coğrafi konumuyla tarihinde olduğu gibi bu yolun merkezinde duracak” dedi. Karabük Demir Çelik Fabrikaları Genel Müdürü Fadıl Demirel, Orta Asya’dan beri Türklere “demirin çocuğu” dediklerini hatırlatarak, “Kimliği demir çelikle özdeşleşmiş bir milletiz. Atatürk’ün onayıyla 1937 yılında ilk Demir Çelik Fabrikasının temellerini attı. Türk demir çelik üreticilerinin 38 milyon ton kapasitesi var. 1980’de 3,5 milyon ton civarındaydı. Nihai olarak 27 milyon ton üretim yapılıyor. Bunun 19 tonu uzun ürün, geri kalanı ise yassı üretim. Üretimde Almanya’dan sonra Avrupa ikincisiyiz. Dünya’da 11. sıradayız. Bölge lideriyiz. Bize çevreci olmadığımızı söylerler. Oysa en büyük çevreci biziz. Çelik hurdasını dünyada en fazla biz ithal ediyoruz ve en fazla biz kullanıyoruz. Amerika en büyük ihracatçı, neredeyse dünyayı hurdaya boğacak. Dünya hurda ticaretinin % 20’si bizde” diye konuştu. Güvenlik ve sağlık istendiğinde herkesin çeliği yanı başında istediğini, ama iş ticarete geldiğinde para kazanılan rant isteyen noktalarda çeliğe paye verilmediğini hatırlatan Demirel, şunları söyledi; “Depremde işler karışır. Parayı yönetenler, lobiler çeliğe güvenirken para kazanmak için çeliğin dışına kaçarlar. Emniyet ve güven istiyorsanız çelik sizi hiç yanıltmaz. Toplumu çeliğin avantajlarından yararlandırmak, çelik kullanımı artırmak ve çeliği daha çok hayatınıza sokmak için koordinasyon sağlayıcı bir yapı öneriyorum: “Demir Çelik Enstitüsü”. Dünyada örnekleri var. Çeliğin gelişimi bizde küçük meslek gruplarında konuşulur ama realize olmazdı. Bunları hayata geçirebilmek için Türk Yapısal Çelik Derneği çatısı altında bu yapıyı artık kurabiliriz. Bu çalışmanın yapılacağı ve şekillenebileceği bu yapının öncüsü olacağız. Temellerini birlikte atacağımız ve çelik endüstrisinin de katkılarıyla bölgesel anlamda koordinasyonun sağlanacağı bir enstitü kurarak işbirliği ile koordinasyonu güçlendirerek Dünya liderliğini hedefleyebiliriz.” İktisatçı Günhan Karakullukçu da çeliğin, makro ekonomik gelişmelerden çok kolay etkilendiğini belirterek “Problemleri geç hisseden iyileşmeyi de geç hisseder. Çelik sektörü de bu durumda. Krizin makro iktisadi şartlardan kaynaklı sebeplerinden dolayı yatırım malları ve yatırımları derinden etkilendi. Fransa’da Sarkozy kriz başında inisiyatif kullanarak çok büyük yatırımlar yapma kararı aldı. Sonuç olarak, istimlak bile yapamadıklarını en erken 2012’de harekete geçeceklerini, zaten krizin de o tarihe kadar atlatılmış olacağını söyleyebiliriz” dedi. Akşan Yapı Yönetim Kurulu Başkanı ve Akkon Çelik Yönetim Başkanı üyesi Melih Şimşek de yaptığı konuşmada, şunları söyledi; “Çelik, 99 depreminden sonra çare özelliğinden dolayı gündeme geldi. Çevre ülkeler hız faktöründen dolayı çeliği tercih ediyorlar. Çevreci ve geri dönüşümlü olması genel bir soruna çare olabilmesi önemli. Türkiye için önemli fırsatlar var. 10 yıl önce çelik yapı Amerikan dizilerinde görülür, bizde sadece sanayide kullanılırdı. Gelişmekte olan bir ülkeyiz, nüfus artıyor, karbon salınımı en yüksek ülkeler arasındayız. Burada en büyük fırsat konut sektörü. Uzun çelikte sorun yok ama yassıda ithalat var. Dünya’da Çin’den sonra 2. müteahhitlik ülkesiyiz. Bu büyük bir fırsat. Temel üzerindeki her şeyi ihraç ederek kaba inşaatı yapabilirsiniz. Bu güvenli ticarettir, önemli bir risk ortadan kalkmış oluyor. Betonarme ile çelik uygulama yapan elemanların niteliğinde dramatik bir fark var.” TML Yönetim Kurulu üyesi Yüksel Tiryakioğlu bölgede özelde Türk çelikçilerinin ve genelde Türk müteahhitlerinin ne kadar kabul gördüğünü belirtti. Sayın Tiryakioğlu daha sonra, bu ülkelerde başarılı çalışmalar yapan müteahhit ve çelikçilerimizin daha başarılı olmasının, teminat mektupları ve ülke garantileri gibi konularda devletin daha fazla destek sağlaması halinde mümkün olabileceğini açıkladı. Diğer ülkelerde verilen müteahhitlik hizmetinin “mühendislik-satın alma-müteahhitlik (EPC)” şeklinde genişletilmesi suretiyle katma değerin arttırılması gereğine dikkat çekti. Tesem proje firmasının Yönetim Kurulu Başkanı Faruk İnsel ise 21 yıldır çelik yapıların projelendirmesi ile uğraştığını belirterek, “Yapısal Çeliğin önünde fırsatlar var. Bağımsız Devletler Topluluğu, Kuzey Afrika, Körfez ülkeleri ve İran bu alanda önemli pazarlar. Bakü ve Bükreş yoğun deprem bölgeleri ve yeniden yapılanmaya ihtiyaçları var. Deprem; Tahran, Aşkabat ve Alma Ata’nın da yaşam gerçeği ve çelikçilere büyük iş düşüyor. Çelik pazarı çok ciddi fırsatlarla dolu” diye konuştu. Forum sonrasında şu ortak görüş ortaya çıktı; “1999 depremi sonrası bile deprem bölgelerinde sanayi ve yüksek yapılarda kullanımı ancak düşünülmeye başlandı. Çelik yapının yeterince bilinmeyen avantajları topluma anlatılmalı, yapısal Çeliğin kullanım oranı artmalı. Belirli bir artış var ama çok yetersiz. Çelik kullanımında yetişmiş eleman açığı var. Deprem riski yüksek bölgelerde mutlaka uygulamada çeliğin avantajlarından yararlanılmalıdır. TOKİ konutlarında hafif çelikte bir mesafe alamadık. Gelenekselde ısrar sürüyor. Dünya nüfus artışı ve çevre kirliliği ile doğal kaynakların tükenişi dikkate alındığında ayağımızı yere daha sağlam basmalıyız. İsraftan kaçınmalıyız. Enerji kıtlığı ve doğal afetler kaçınılmaz. İnsaflı kullanım israftan kaçınma ve çelik yapıya yönelme şarttır ve kaçınılmazdır. Bu gelişimin gerçekleşmesi için gerekli platform oluşturulmalı ve geniş çaplı koordinasyon sürdürülmelidir” 23 Eylül Perşembe günü gerçekleştirilen 11. Yapısal Çelik Gününü takiben Cuma günü yapılan Avrupa Yapısal Çelik Birliği Genel Kurulu’nun en önemli iki konusu ise; devri teslim ve birliğin kamu oyuna yayımladığı deklarasyon oldu. 1955’de kurulmuş olan Avrupa Yapısal Çelik Birliği Başkanı olan Prof. Dr. Nesrin YARDIMCI, Başkanlığı törenle Almanya Yapısal Çelik Derneği Başkanı Ralf Luther’e devretti. Genel Kurul’un sonunda, çeliğin yapılarda kullanılmasının gereklilik olduğunu açıklayan “İstanbul Deklarasyonu”nu yayımlandı. Böylece bir hafta boyunca 30’a yakın ülkeden gelen misafirlerin, unutamayacakları sosyal etkinlikleri de içeren hafta sona ermiş oldu.
NESRİN YARDIMCI YAPISAL ÇELİK GÜNÜ AÇILIŞ KONUŞMASI Sayın Davetliler, Sevgili Meslektaşlarım, Bu yıl 11’ncisini gerçekleştireceğimiz, Türk Yapısal Çelik Derneği’nin geleneksel etkinliği Yapısal Çelik Günü’müzde, yeniden sizlerle olmaktan mutluyuz. Aramızda yurtdışından da konuklarımız var. Avrupa’nın 2010 Kültür Başkenti İstanbul’da, ÇELİK YAPILAR HAFTASI 2010 İSTANBUL kapsamında gerçekleşen 11. Yapısal Çelik Günü, her zamankilerden daha büyük bir anlam taşıyor bizler için. ÇELİK YAPILAR HAFTASI 2010’un sloganı niteliğini de taşıyan “Kültür ve Sürdürülebilirlik”, öylesine seçilmiş kelimeler değil elbette. Gezegenimizin en önemli doğal kaynaklarından olan ve dünyanın çekirdeğini oluşturan demir cevheri, yaklaşık 3000 yıl önce ilk kez, silah ve ev aletlerinin yapımıyla insanlar tarafından kullanılmaya başlandı. Ana maddesi demir olan çelik ise, günlük yaşamın her yerinde, ev eşyalarında, makinelerde, su ve enerjide, taşımacılıkta ve barınmada kullanılan, insanoğlunun yaşam KÜLTÜRÜnün içine yerleşmiş, SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİYLE vazgeçilmez bir kaynak. Çelik, varlığımızın ayrılmaz ve eşsiz bir parçası. Ben, çeliğin, bir inşaat malzemesi olarak hepimizin çok iyi bildiği özelliklerinden birkaçını burada bir kez daha hatırlamamızı isterim. 1. Çelik, sınırsız tasarım esnekliği, yüksek dayanımı, süneklik ve benzersiz performansı en uygun şekilde bir araya getiren ve her türlü inşaatta, ister betonarme, ister ahşap, isterse çelik olsun, tüm yapılarda kullanılabilen bir malzemedir. 2. Çelik %100 geri dönüşümlüdür ve sonsuz kere geri dönüştürülerek, özelliklerini yitirmeden yeniden kullanılabilir. Bu özelliğiyle doğadaki hiçbir malzemeye benzemeyen çelik, geleceğin de sürdürülebilir malzemesidir. 3. Çelik sürdürülebilir yapılar için sürdürülebilir çözümler sunar; dolayısıyla çelik yapı teknolojisini bilen, özellikli, nitelikli elemanlar yetiştirmek, toplumların sürdürülebilir gelişmesi için de son derece önemlidir. Yapı tarihine baktığımızda, çeliğin inşaat alanına girmesinin, tasarımı, sadece sanat olmaktan çıkartıp, bilim ve fene taşıdığını görüyoruz. Bu dönüşüm, bir gelişim, bir devrim yaratıyor ve yapıda ileri teknoloji kültürünü başlatıyor. Bilindiği gibi gelişim, eğitimle, kültürlerin paylaşılmasıyla, araştırma ve bilginin yayılmasıyla mümkündür. Günümüzde toplumların yalnızca bugünkü gelişmişliği değil, yarınlara sağlayacakları ve bırakacakları da önem kazandı. Dolayısıyla bugünün sürdürülebilir olması çok önemli bir olgu haline geldi. Enerjide ve doğal kaynakların kullanımında yapılacak olan tasarruf, malzemelerin akıllı seçimi ve kullanımı, toplumsal gereksinimlere uyum ve toplumsal hedeflerin yerine getirilmesi gibi ölçütler göz önünde tutulduğunda, sürdürülebilirliğin gelişiminde, yapısal malzeme olarak çeliğin önemli bir rol oynadığı açıkça görülmektedir. Bu nedenle de tarihsel gelişimi ve ileriye yönelik özelliklerine göre değerlendirildiğinde, çelik yapıların inşaat alanındaki yüzdesi, toplumların gelişmişlik göstergelerinden önemli biri sayılmaktadır. Tarih boyunca ekonomi, sanat, bilgi, fikir ve kültür, “yollar” aracılığıyla dünyayı birbirine bağlamış, paylaşımlar bu yollarla sağlanmış ve dünya giderek küreselleşmiştir. Kültürlerin ortak bakış açılarıyla yoğrulduğu Anadolu toprakları, binlerce yıl önce İpek Yolu’nun en önemli geçiş noktası olduğu gibi, bugün de doğuyu batıya bağlayan yapılaşma ve ticaret yollarının da ana üssüdür. İpek yolu, yalnızca ticaretin değil, bilginin, fikirlerin, kültürlerin, sanatın tüm dünyaya yayılmasını sağlayan ve sürdürebilirliğe vurgu yapan, geçmişten günümüze taşınan önemli bir köprüdür. Günümüzde, sınırları ortadan kalkan globalleşmede, vazgeçilmeyecek en önemli olgulardan biri “değişim”dir. Bu bağlamda, Türkiye, Kafkasya, Batı Asya, Ortadoğu, Doğu Avrupa ve hatta Kuzey Afrika gibi dünyanın çok geniş bir arenasında, değişen ekonomik ve teknolojik dönüşümler değerlendirildiğinde, 21. Yüzyılın İpek Yolu Çelik Yolu olacak, ve Türkiye de coğrafi konumuyla tarihinde olduğu gibi gene bu yolun merkezinde duracaktır. Türk Yapısal Çelik Derneği olarak, Kültürlerin ve yolların buluşma noktasında olan İstanbul’da gerçekleştirmekte olduğumuz bu toplantılarda, kültür ve sürdürebilirlik yaklaşımıyla yeni bir platformun oluşturulmasını hedefliyoruz ve adına da “Çelik Yolu” diyoruz. Dünyadaki ekonomik ve teknolojik trendler, inşaat sektöründeki bilgi paylaşımı ve fırsatlar Türk Yapısal Çelik Derneği’nin de gündeminde. Bu bilinçle hareket ederek oluşturmak istediğimiz “ÇELİK YOLU” platformunda yaratacağımız sinerjinin, uluslararası ilişki ve bağlantılarımızı güçlendirecek bir yol ve Türkiye’den dünyaya açılan bir kapı olmasını amaçlıyoruz. Bunu gerçekleştirebilir ve sürekli hale getirebilirsek amacımıza ulaşmış olacağız. Gelenekselliği modern ayrıntılarla yapılandıracağımız Çelik Yolu’nun çelik sektörüne değer katan bir platform olacağına inanıyoruz. 11. Yapısal Çelik Günü’nün son oturumu olan “Türkiye ve Komşu Ülkelerde Çelik Yapılar İçin Olanaklar” konulu forumun sonucunda, birlikte gerçekleştireceğimiz çalışmalarımızın, çelik yapı sektörünün gelişimine önemli katkılar sağlamasını ve Çelik Yolu platformunu başlatmasını amaçlıyoruz. Hepinize teşekkürlerimi sunarım.